Randoe Verander Management

Introductie

Met veel plezier bied ik je het eerste exemplaar van Randoe’s Vizier aan. Het informeert je over de activiteiten van Randoe Verandermanagement, mijn nieuwe bedrijf.
In mijn ruim twintigjarige loopbaan heb ik veel veranderingen in gang gezet en dankzij de inzet van velen tot een succes kunnen maken.  Het ging natuurlijk niet altijd over rozen! De afgelopen anderhalf jaar heb ik de master-opleiding Executive Change Management bij SIOO gevolgd. Terwijl ik mij samen met collega’s van de Hogeschool en mijn intervisiegroep verdiepte in mijn leergeschiedenis en de hogeschool een reorganisatie voorbereidde, begon het mij te dagen dat ik toe was aan een sprong in mijn loopbaan waarin ik weer ruimte zou kunnen maken voor de inhoud. En zo groeide de behoefte om mijn capaciteiten als ‘Regenmaker’ en ‘design thinker’ beschikbaar te stellen via een eigen bedrijf.
Nu begeleid ik mensen die in organisaties verantwoordelijk zijn voor het inrichten van veranderprocessen of voor delen daarvan. Ik zorg ervoor dat ze dergelijke trajecten goed kunnen regisseren en een open vizier houden voor wat er allemaal gebeurt als de de verandering daadwerkelijk in gang wordt gezet.  Ook kan ik als interim tijdelijk zo’n regie functie vervullen.

Inhoud

In de juni editie van Randoe’s Vizier vind je  deze keer:

• Kort nieuws over Ruigoord, TEDxAMS en het afronden van de leergang ECM van SIOO
• Informatie over drie nieuwe opdrachten: één van een hogeschool en twee van culturele stichtingen
• De eerste uitreiking van de Golden Emilie Award
• Een impressie van de bijeenkomst ‘Vaarwel Auteursrecht, Adieu conglomeraten’ over een wereld waarin auteursrecht niet meer bestaat en  de zoektocht naar businessmodellen die dat helpen versnellen
• Het profiel van Randoe Verandermanagement
• En omdat het bijna zomervakantie is twee tips voor wie deze zomer aan de Belgische kust belandt

Kort Nieuws
Bestuurder Ruigoord
De afgelopen weken ben ik samen met Hein de Haan en Eric Duivenvoorde toegetreden tot het bestuur van St. Ruigoord. Ruigoord, midden in het westelijk havengebied in Amsterdam, is één van de laatst overgebleven culturele vrijplaatsen in Europa. We zoeken nog een goede penningmeester!

TEDxAMS
Vrijdag 20 november vindt het eerste Nederlandse TED x event plaats.. Volg de ontwikkeling van het programma op http://tedxams.ning.com/ en hoop dat je wordt uitgenodigd. Ik ben betrokken bij de organisatie van het studentenprogramma tijdens dit event.

MCM!
Als directeur van Interactieve Media heb ik vaak genoten van de blije gezichten bij de diploma uitreiking. Op vier juni stond ik zelf op het podium om mijn eigen ‘master of change management’ diploma in ontvangst te nemen van Jaap Boonstra en Godfried den Boer.

Opdracht: Hoe kan een visie tot leven komen in een team?
‘We hebben behoefte aan een verzameling rateltjes waarmee we in verschillende bewoordingen aan studenten, de raad van bestuur en mensen in het beroepenveld in één zin kunnen uitleggen waar we voor staan. En aan een manier waarop we snel kunnen toetsen of onze nieuwe plannen eigenlijk wel aansluiten bij onze visie’.
Voor een creatieve opleiding van een hogeschool in het zuiden van het land begeleidt Randoe Verandermanagement het team bij het formuleren van een opleidingsvisie en missie. Die missie wordt vervolgens vertaald in een set concrete criteria. Die kunnen gebruikt worden om te toetsen of nieuwe programma onderdelen passen bij de visie en de missie van de opleiding. Het project wordt dit najaar afgerond.

Opdracht: Een nieuw profiel voor de Raad van Toezicht
Voor een culturele instelling in Amsterdam is het aanstaande aftreden van enkele bestuurders aanleiding om het profiel van de Raad van Toezicht eens goed tegen het licht te houden.
Randoe Verandermanagement ontwikkelde op basis van de good practices uit de Code Cultural Governance samen met de leden van de Raad een nieuw profiel. Ook is gekeken naar een systematiek om regelmatig te kunnen toetsen of het profiel nog passend is gezien de ontwikkelingen in de omgeving en bij de instelling zelf. Het profiel wordt ingezet bij de werving van nieuwe toezichthouders en bij de jaarlijkse evaluatie van het functioneren van de Raad van Toezicht zelf.
Eén van de leden meldde na afloop: ‘Heel prettig om eens even gestructureerd stil te staan bij alles wat er op ons af gaat komen, de practices uit de code onderling te bespreken en samen de vertaalslag te maken naar onze eigen rol als toezichthouders’.

Event: Uitreiking van de eerste Golden Emilie
Op dinsdag 9 juni is in Spaces Amsterdam voor de eerste keer de Golden Emilie uitgereikt tijdens het Golden Dots Awards Gala van de opleiding Interactieve Media van de Hogeschool van Amsterdam. De prijs is ingesteld door de opleiding bij mijn vertrek als directeur. Ik vind het een geweldige eer en fijn om op deze manier verbonden te blijven.
De Golden Emilie is de prijs voor het meest visionaire studentenproject. Het criterium is dat de gepresenteerde oplossing op overtuigende wijze een schaduw van de toekomst in het heden laat zien.
De keus is dit jaar gevallen op een eerstejaars project van Jeffrey du Cloo, Floris Edens, Martin Overmars en Nick Wulterkens. Zij ontwikkelden voor de Openbare Bilbiotheek van Amsterdam een trekker voor de Annie M.G. Schmidt tentoonstelling: de ‘Anniephone’.
De Anniephone bestaat uit een een gezellig kastje met daarop een ouderwetse telefoon die gaat rinkelen als je er langs loopt. Wie opneemt, hoort informatie over de tentoonstelling en voordrachten uit het werk van Annie M.G. Schmidt.
De studenten kregen de Golden Emilie vanwege hun moed om uit het computerscherm te breken en andere vormen van interactie met het publiek te onderzoeken. ‘Geweldig dat we als eerstejaars deze prijs kregen. Het is echt een aanmoediging, we gaan de komende drie jaar nog veel meer leuke dingen maken’.
De Golden Emilie bestaat uit een trofee en een actueel boek. Dit jaar viel de keus op Here comes everybody van Clay Shirky. De grootste verandering die het internet teweegbrengt is toch nog steeds dat bijna iedereen kan meepraten!

Uitstapje: Kunst aan de Belgische Kust
Mocht je deze zomer in de buurt van de Belgische verzeild raken, breng dan een bezoek aan het prachtige Permeke Museum in Jabbeke (fonetisch Permeeku in Jabbeeku!). Vlakbij Brugge.
Ik was er met Jo en we raakten alletwee diep onder de indruk. Constant Permeke liet in 1929 een huis bouwen, waarin hij plaats maakte voor twee grote ateliers: één voor het teken en schilderwerk, en één voor het maken van de beelden. Het is een prachtig afgewerkt gebouw met mooie ruimtes.
Het mooist vond ik Permeke’s tekeningen: enorme naakte vrouwen in houtskool. Op die tekeningen kun je goed zien hoe goed hij de plastiek en de textuur van het lichaam op het platte vlak kon overbrengen.
De Belgische verrassing is dat je 1 euro korting krijgt met je museum jaarkaart!
Maar er is meer te zien aan de Belgische kust. Ook interessant is de openlucht tentoonstelling Beaufort ’09. Beelden en installties in tien kustplaatsen tussen De Panne en Knokke.
Wij bezochten in Nieuwpoort Galgui, van de Baskische Vlaming Philip Aguirre y Otegui en de Senegalese meester botenbouwer Assane N’Doye. Het kunstwerk is een eerbetoon aan de duizenden mensen die jaarlijks voor € 600 in vissersprauwen de oversteek wagen van Senegal naar de Canarische Eilanden. Een gevaarlijke tocht, die niet altijd tot een goed einde wordt gebracht. Wat de gevolgen zijn, kun je zien in de documentaire Le Cri de la Mer van Aicha Thiam. Deze kun je bekijken in het kunstwerk. De documentaire staat niet online, maar Senegalese hiphoppers maakten er een clip over. De officiële website van Beaufort 09 geeft een toelichting op de werken, maar de website van Klara is informatiever.

Neem Regie met Randoe Verandermanagement
Met de eerste twee opdrachtgevers aan boord, is Randoe Verandermanagement op 1 maart van start gegaan. Onder het motto ‘the best way to predict the future is to create it’, leg ik mij toe op de regie van verschillende soorten veranderprocessen binnen organisaties of in netwerken van organisaties. Dat kan in verschillende rollen: als adviseur voor mensen die verantwoordelijk zijn voor veranderprocessen of delen daarvan. Als interim of projectleider kan ik ook zelf tijdelijk verantwoordelijkheid nemen voor een veranderproces.
Hoe komen we tot een intelligente, duurzame en rendabele strategie? Wie hebben we daarbij eigenlijk allemaal nodig? Wat voor manieren zijn er eigenlijk om de kennis en ervaring van je afnemers, leveranciers en medewerkers productief te maken? Hoe maak je energie los en hoe borg je inspiratie en motivatie? Hoe breng je een lastige boodschap over? Hoe ga je om met de kritische stemmen en met de mensen die zich stil houden? Hoe organiseer je het zo dat je medewerkers, leveranciers en je klanten ambassadeur worden van de veranderingen? Hoe kom je achter de groeven in je organisatie die veranderen moeilijk maken?
Het zijn de voor de hand liggende vragen, maar ze sneeuwen maar al te vaak onder als het veranderplan klaar is en de hectiek van de verandering losbarst.
Randoe Verandermanagement helpt je om samen met de mensen die het gaan doen de antwoorden te vinden op al deze vragen en op basis daarvan je veranderproces in te richten en onderweg bij te stellen als daar reden toe is. Daardoor worden je interventies effectiever, kan het meestal sneller dan iedereen dacht en vergroot je de kans op succes.
Gedurende mijn loopbaan heb ik ervaring opgedaan in de culturele sector, ICT en Nieuwe Media en het onderwijs. Voor opdrachtgevers in die sectoren breng ik als bonus dus ook veel inhoudelijke kennis mee. Dankzij mijn intervisiegroep weet ik dat de werkzame principes van verandering en dus ook de stagnerende factoren eigenlijk overal hetzelfde zijn.
Omdat ik niet van alles verstand heb werk ik samen met tal van specialisten. Met experts in financiën bijvoorbeeld en met heel goede coaches voor de mensen die nieuwe rollen op zich nemen. Met mensen die de groeven binnen je organisatie in kaart kunnen brengen bijvoorbeeld. Met kunstenaars die dankzij hun verbeeldingskracht heel andere kanalen kunnen inzetten voor communicatie en interactie. Dankzij mijn grote netwerk kom je in contact met mensen die hun vak verstaan.

Opdracht: Wat zijn de toekomst opties voor ons festival?

Stel, je bent een stichting en je organiseert al enkele jaren met succes een jaarlijks festival en maandelijkse bijeenkomsten.  Je doet dat zo goed, dat de belangstelling groeit.  Niet alleen van het publiek: steeds vaker rinkelt de telefoon om bestuursleden uit te nodigen voor workshops en seminars. Jaar na jaar investeer je in de inhoudelijke ontwikkeling van het programma en in de professionalisering van je vrijwilligers organisatie.

De bestuursleden hebben het druk, er is weinig tijd om stil te staan bij de toekomst. Om de volgende fase in te kunnen, is behoefte aan de lange termijn visie en doel.  In een workshop zullen de  beelden van mogelijke toekomsten worden opgeroepen en zullen de deelnemers onderzoeken welke scenario’s zij het meest aantrekkelijk vinden. Van elk scenario zal in kaart worden gebracht welke acties er nodig zijn om de toekomst te realiseren.

Adieu Auteursrecht, vaarwel conglomeraten
Eric Kluitenberg van de Balie in Amsterdam organiseerde op 10 juni een interessante avond over een toekomst zonder auteursrecht naar aanleiding van de publicatie Adieu auteursrecht, vaarwel culturele conglomeraten, geschreven door Joost Smiers en Marieke van Schijndel.
Want wie zal het missen, dat auteursrecht? Het zijn immers alleen de grote mediaconglomeraten die er hun investeringen in de bestsellers en box office hits mee beschermen. Ze verpesten daarmee de markt voor talloze creatieven met minder diepe zakken en zijn daardoor verantwoordelijk voor de verschraling van het culturele aanbod.
Een prikkelende stelling en de grote zaal van De Balie zat dan ook vol met een bonte verzameling mediaprofessionals: ontwerpers, kunstenaars, filmmakers, uitgevers, juristen en mediapsychologen. We kropen die avond in een tijdmachine: hoe ziet de wereld eruit zonder auteursrecht en hoe kunnen veel meer ‘creatieven’ dan nu in hun levensonderhoud voorzien?
Culturele verdienmodellen zijn niet alleen een hot issue als gevolg van de invoering van het profijtbeginsel in de culturele sector, maar ook voor alle creatieven die maar met moeite het hoofd boven water houden
Annelys de Veth (ontwerper en hoofd van de afdeling Grafisch Ontwerpen van de Sandberg Academie) betoogde dat voor de businessmodellen van de toekomst niet zozeer het product van belang is, maar de rol van dat product in het maatschappelijke debat. ‘Je moet iets maken waarover gepraat wordt, en in dat gesprek ontstaat een veelheid aan kansen om geld te verdienen met diensten.’
Ondernemen dus! De Veth is van mening dat makers zich bewust moeten zijn van de mogelijkheden om hun werk een rol te laten spelen in processen van betekenisgeving. Als voorbeeld noemde ze haar project De Subjectieve Atlas van Palestina. In de atlas, gefinancierd uit eigen middelen en met behulp van subsidie, geven Palestijnse kunstenaars een beeld van het leven in de bezette gebieden. De atlas werd onderdeel van het politieke debat over de situatie in de bezette gebieden. Daardoor ontstond onder andere veel vraag naar de afbeeldingen in hoge resolutie. Voor het werk dat De Veth daarin steekt, wordt zij betaald. Een tweede verdienmogelijkheid ontstond toen De Balie haar vroeg om ook zo’n atlas te maken over een ander onderwerp. De zaal liet zich niet zo makkelijk overtuigen: Hadden de Palestijnse kunstenaars eigenlijk geld verdiend met het project? Nee antwoordde De Veth. Het kan natuurlijk altijd beter.
Jammer genoeg kwam de discussie over de nieuwe culturele verdienmodellen niet echt uit de verf. Hét voorbeeld is nog steeds Sellaband. ‘Believers’ tekenen in voor een bedrag van €10 of een veelvoud daarvan. Is het bedrag van € 5.000 opgebracht, dan kan de band een cd maken. Maar dit verdienmodel is al sinds de 18e eeuw in zwang bij uitgevers van grote geïllustreerde boeken. Zo kun je namelijk het investeringsrisico afdekken.
Wil je verder lezen over culturele verdienmodellen, kijk dan naar

De Balie, Economies of the Commons

• Michael Rappa maakte een compact overzicht van vigerende business modellen

• Het artikel van Klaas Kuitenbrouwer in Mapping E Culture, een nieuwe uitgave van Virtueel Platform het lezen waard. Je kunt hem bestellen door een mail te sturen naar vera@virtueelplatform.nl o.v.v. Boek E-cultuur.